‘Not all those who wander are lost’, schreef J.R.R. Tolkien. Niet iedereen die dwaalt, is verdwaald. Die gedachte is inmiddels op behoorlijk wat travelblogs opgedoken, misschien iets te vaak, eerlijk is eerlijk, maar ze spreekt mij nog steeds aan.
We maken graag plannen. Routes, kaarten, lijstjes, vijfjarenplannen. Alles om te voorkomen dat we de weg kwijtraken. En natuurlijk: richting is belangrijk. Het helpt om te weten waar je ongeveer naartoe wilt. Maar soms ontstaat er pas iets nieuws als je het plan even loslaat. Als je een zijpad neemt, niet omdat het efficiënt is, maar omdat je nieuwsgierig bent waar het heen leidt.
Ook ik heb in mijn leven al een paar keer het roer flink omgegooid. Niet omdat ik precies wist waar ik uit zou komen, maar omdat blijven waar ik zat niet meer klopte. Op dat moment voelde dat eng. Onzeker ook. Alsof ik bewust een route koos waarvan ik de markering nog niet kende. Achteraf ben ik blij dat ik die afslagen heb genomen.
Niet dat verdwalen altijd leuk is. Dat is het niet. Het kan frustrerend zijn, ongemakkelijk, verwarrend en soms eenzaam. Maar juist dat ongemak kan je ergens brengen waar je anders nooit was gekomen. Het dwingt je om beter te kijken, opnieuw te kiezen, hulp te vragen en te ontdekken wat je anders voorbij was gelopen.
Want als je altijd dezelfde route volgt, kom je waarschijnlijk uit waar je had verwacht uit te komen. Veilig, overzichtelijk, efficiënt. Maar misschien mis je onderweg wel het pad dat beter bij je past. De ontmoeting die je niet had gepland. Het uitzicht dat niet in de gids stond. Het idee dat pas ontstaat als je automatische piloot uitgaat. Dat is niet altijd comfortabel. Verandering ontstaat zelden wanneer je alles ontwijkt wat spannend of ongemakkelijk is.
Voor mij zit daar veel van de waarde van wandelen. Niet alleen ergens aankomen, maar onderweg opnieuw leren kiezen. Op pad kun je nieuwe ervaringen opdoen, bijzondere mensen ontmoeten, je creativiteit terugvinden of ontdekken waar je echt naar verlangt.
Soms kom je door te verdwalen op plekken die niet in je planning stonden, zoals toen ik mijn baan opzegde om een jaar door Nieuw-Zeeland te trekken. Ik had geen idee wat er daarna zou komen, maar ik wist dat ik niet op het goede pad zat. Uiteindelijk vond ik een nieuwe baan waarin ik mijn passie kwijt kan.
Ik zou graag denken dat ik de eerste ben die heeft ontdekt dat verdwalen soms de beste manier is om je weg te vinden. Maar een snelle zoekactie bewijst het tegendeel. Daar gaat mijn originaliteit — en mijn idee dat ik buiten de gebaande paden loop.
Maar er is vaak ook een reden waarom iets een cliché is. En ik heb wel echt moeten leren om plannen los te laten. Soms moet je een andere weg inslaan, juist wanneer de plek waar je nu bent niet meer klopt. Niet uit roekeloosheid, maar uit vertrouwen dat de route onderweg duidelijker wordt.
Dus misschien is dat mijn bescheiden tip: verdwaal af en toe. Niet permanent. Niet onverantwoord. En vooruit, Google Maps mag in noodgevallen best aan. Maar durf soms een plan los te laten. Durf een andere afslag te nemen. Durf even niet te weten waar je uitkomt. Verdwalen leerde mij dat ik mijn eigen weg kan vinden. Dat ik soms gewoon moet blijven lopen tot ik uitkom waar ik moet zijn. Soms beweeg je in de goede richting, juist op het moment dat je de route even kwijt bent.